Psyche

Mediacje. Czemu służą i co chronią zasady w mediacjach?

Najważniejsze wydarzenia

  • Knowledge is power
  • The Future Of Possible
  • Hibs and Ross County fans on final
  • Tip of the day: That man again
  • Hibs and Ross County fans on final
  • Spieth in danger of missing cut

Mediacje. Co to takiego?

Mediacja to nic innego jak pośrednictwo, doprowadzenie do ugodowego rozstrzygnięcia między stronami postępowania przy udziale bezstronnego mediatora.

Należy zaznaczyć, że sam proces mediacji musi być dobrowolny i poufny.

W Polsce instytucja mediatora jest często wykorzystywana jako jedno z rozwiązań zanim sprawa trafi na wokandę sądową.

Z tej formy próby osiągnięcia porozumienia korzystają zarówno firmy, samorządy jak i skłóceni małżonkowie.

Jest to doskonałe narzędnia dla tych wszystkich którzy mają chęć rozwiązać swój spór w sposób mniej uciążliwy niż na drodze sądowej.

Mediacje stosuje się w postępowaniu karnym, administracyjnym oraz cywilnym.

Co ważne. Sam mediator nie zajmuje się rozstrzyganiem sporu, a pomaga znaleźć rozwiązanie, które będzie satysfakcjonowało obie strony sporu.

Jest osobą, która ma pomóc w komunikacji między stronami, ale nie ma ustalić kto ma rację w danym sporze..

Mediator ma zachęcać strony konfliktu do aktywności we wspólnych poszukiwaniach optymalnego rozwiązania.

Pilnuje aby każda ze stron mogła zaprezentować swój punkt widzenia.

Zajmuje się organizacją spotkania obu stron, uzgadnia zasady spotkania, pomaga w wyrażaniu emocji oraz oczekiwań.

Jest neutralny, nie może reprezentować żadnej ze stron, nie rozstrzyga sporu, ani nie wydaje opinii, pomaga natomiast w formułowaniu propozycji rozwiązań.

Na koniec mediacji przygotowuje protokół w formie ugody lub dokument zawierający rozbieżności między stronami.

Należy pamiętać, że ideą mediacji jest przekazanie jej uczestnikom odpowiedzialności za własne życie oraz przekonanie, że to oni, a nie rozjemca znają się na poruszanej kwestii najlepiej i to oni powinni wiedzieć jak powinno wyglądać porozumienie.

W związku z tym, że na mediacje na rynku polskim jest coraz większy popyt to warto przypomnieć główne zasady dotyczące mediacji.

4 podstawowe zasad w mediacjach to: zasada dobrowolności, neutralności, bezstronności i poufności.

W literaturze możemy się jeszcze spotkać z 4 dodatkowymi zasadami, jest to: akceptowalność, bezinteresowność, szacunek oraz profesjonalizm.

Mediacje. Doskonały sposób na rozwiązywanie sporów.
Mediacje. Dlaczego warto z nich skorzystać? Sprawdź.

Dobrowolność.

Od tego tak naprawdę wszystko się zaczyna.

Udział w mediacji ma wypływać z wolnej woli uczestników, wynika to wprost z postępowania kodeksu cywilnego.

W artykule 183 możemy zapoznać się z prawnymi zasadami przeprowadzenia mediacji.

Dotyczy to zarówno sytuacji kiedy do mediacji doszło na wniosek jednej ze stron jak i gdy doszło na podstawie skierowania przez sąd.

Dzięki zasadzie dobrowolności, strony uczestniczące w postępowaniu w każdej chwili mogą zrezygnować z mediacji. Nie muszą uzasadniać swojej decyzji.

Taka decyzja nie powoduje żadnych konsekwencji dla stron mediacji.

W przypadku kiedy do mediacji zostaniemy skierowani przez sąd, to należy pamiętać, że nie mamy obowiązku zawarcia ugody przed mediatorem.

Sama osoba rozjemcy wyznaczona przez sąd może być nieakceptowana przez którąś ze stron i wówczas zasada dobrowolności pozwala nam na zmianę takiej osoby na innego mediatora.

Na świecie obowiązkiem prawnym (jeżeli zostaliśmy skierowani na mediację) jest samo rozpoczęcie mediacji.

Korzystając jednak z zasady dobrowolności możemy już na pierwszym spotkaniu zrezygnować z mediacji, albo postawić swoje warunki wobec osoby rozjemcy czy samego postępowania rozjemczego.

W Polsce nawet skierowanie przez sąd na mediacje nie obliguje stron konfliktu do spotkania z mediatorem.

Zasada dobrowolności dotyczy także samego arbitra.

Może on bowiem czuć się w jakiś sposób nieobiektywny w danym sporze i może poprosić o zmianę osoby mediującej.

Ciekawym rozwiązaniem w zasadzie dobrowolności jest to, że nawet uczestnicząc w całych mediacjach i wyrażeniu zgody na wszystkie warunki ugody, mamy prawo do niepodpisywania jej.

Bezstronność

W skrócie można powiedzieć, że chodzi tutaj o stosunek mediatora do stron. Nie może on opowiedzieć się za żadną ze stron.

Wszelkie możliwe zaburzenia tej sytuacji jak np. relacja zawodowa czy sąsiedzka z którąś ze stron powinna być na początku negocjacji przekazana stronom i to one mogą podjąć decyzję czy ten rozjemca może prowadzić arbitraż czy też powinien się wycofać.

Ta sama sytuacja dotyczy samego mediatora.

Może on podjąć decyzję o tym, że nie weźmie udziału w spotkaniach, gdyż nie może zapewnić swojej obiektywnośći stronom lub tylko jednej z nich.

Mediator co ważne, nie może reprezentować niczyich interesów, ani nie jest niczyim przedstawicielem.

Nie może także okazywać żadnej ze stron swojej sympatii.

Tutaj musi uważać na pułapki, które mogą się zrodzić na etapie mediacji, np. w przypadku sporów rodzinnych, kiedy dwie strony dosyć emocjonalnie rozmawiają ze sobą, nie może zwrócić się do drugiej strony słowami “proszę się uspokoić, nie może się pan zachowywać tak jak pana żona?”.

Warto zaznaczyć, że tyczy się to także zachowań werbalnych, nie możemy się ani uśmiechać, a tym bardziej uśmiechać z politowaniem podczas dyskusji między stronami.

Mediator nie może także oceniać stron ze względu na pochodzenie, wiek, płeć lub wykształcenie. Każdego uczestnika musi traktować na równi.

Bestronność to także umożliwianie każdej ze stron nieskrępowanego wypowiedzenia się czy zadawania pytań, które oczywiście dotyczą istoty sporu.

Musi także reagować na dyskusje które nie dotyczą przedmiotu mediacji, takie powinien jak najszybciej wygaszać.

Poufność

Jedna z ważniejszych zasad mediacji.

Obejmuje ona cały przebieg mediacji. Mediator nie może ujawniać informacji pozyskanych podczas arbitrażu, ani informować o samym ich przebiegu.

Co istotne – przebiegu mediacji nie powinno się rejestrować ani w formie video, ani audio.

Wyjątkiem jest tutaj rejestracja dla potrzeb szkoleniowych lub badawczych, pod warunkiem, że obydwie strony wyraziły na to zgodę.

Należy pamiętać, że mediacje bardzo często odbywają się w sprawach rodzinnych, a co za tym idzie, występują tutaj duże emocje, a czasami wypływają na światło dziennie wstydliwe tematy.

Zasada poufności ma dać uczestnikom poczucie bezpieczeństwa i komfortu.

Zasada ta zwalnia mediatora z dzielenia się informacjami związanymi z mediacjami także z organami procesowymi, które skierowały go do próby osiągnięcia ugody.

Wyjątkiem są tutaj przestępstwa wymienione w art. 240 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku (Dz. U. Nr 88, poz.553 z późń.zm.).

Chodzi tu m.in. o przestępstwa o charakterze terrorystycznym, zabójstwa, ciężkie uszczerbki na zdrowiu, ludobójstwo, pozbawienie wolności.

Jeżeli dochodzi do późniejszej rozprawy sądowej, to uczestnicy mediacji nie mogą się w sądzie powoływać na postępowania lub wyniki mediacji.

Zasada poufności dotyczy także sposobu przechowywania dokumentacji z mediacji.

Dokumentacja taka powinna zawierać zarejestrowanie mediacji, pisemną zgodę stron na udział w mediacji, podstawowe dane stron, deklarację przestrzegania zasad poufności.

Powinna także zawierać kopię porozumienia mediacyjnego oraz  kopię protokołu z postępowania mediacyjnego przekazywanego do sądu, jeżeli sąd kierował na mediację.

Jeżeli zamierzamy przechowywać inne dokumenty to musimy na to otrzymać pisemną zgodę stron mediacji.

Mediacje rodzinne. Doskonały sposób rozwiązania konfliktu.
Mediacje to nie tylko rozwiązanie dla firm. Pomogą także w sprawach rodzinnych.

Neutralność

Krótko mówiąc jest to niezwiązanie mediatora z przedmiotem sporu oraz brak interesu w jakimkolwiek rozwiązaniu sporu.

Poglądy, opinie czy przekonania osoby, która podjęła się mediacji nie może mieć wpływu na jego sposób na postrzeganie danego sporu.

Tak samo jak w przypadku bezstronności rozjemca musi na początku upewnić się, że nie jest w żaden sposób związany z przedmiotem sporu, czy nie występuje między mediatorem, a przedmiotem sporu konflikt interesów.

Istotnym elementem tej zasady jest także to, że arbiter nie może sugerować stronom rozwiązania sporu, nawet w przypadku, kiedy uważa, że ten sposób rozwiązania jest korzystny dla obydwóch stron.

W przypadku mediacji, szczególnie między firmami, dużym problemem może okazać się sposób wynagrodzenia mediatora.

Każdy związek wynagrodzenia z efektem negocjacji sprawia, że może on przestać być neutralny.

W Polsce przyjęło się model odpłatności za mediację uzależniony od ilości spotkań lub wartości przedmiotu sporu.

Akcpetowalność

Jest to zasada, która występuje czsami wśród 5 głównych zasad mediacji, a w innych źródłach wymieniana jest jako dodatkowa.

Na przykład Polskie Centrum Mediacji wymienia ją jako dodatkową zasadę mediacji na równi z bezinteresownością i profesjonalizmem.

Zasada akceptowalności jest niezwykle oczywistą sprawą w przypadku negocjacji, jednak warto o niej pamiętać.

Mediator musi być zaakceptowany przez obydwie strony sporu, jeżeli myślimy o powodzeniu arbitrażu.

Od samego początku procesu negocjacji, aż do samego końca mamy prawo do zmiany mediatora, jeżeli z jakiegoś względu okaże się, że osoba ta nie spełnia naszych oczekiwań np. co do bezstronności.

Proces mediacji kieruje się zasadami i regułami, które zostają ustalone na samym początku procesu mediacji i muszą być zaakceptowane przez wszystkich uczestników.

W przypadku kiedy jedna ze stron nie zaakceptuje wypracowanych reguł i zasad, wówczas arbitraż nie powinien mieć miejsca.

Bezinteresowność.

W zasadzie tej zwraca się uwagę na to, że mediator nie może w żaden sposób być związany z żadną ze stron, ani nie może mieć osobistego interesu związanego z wynikiem mediacji.

Po części wiąże się z zasadą neutralności więc główne wątki poruszyłem już powyżej.

Profesjonalizm.

Ta zasada tyczy się już nie tylko samych mediacji, ale raczej osoby mediatora.

Wskazuje się w niej, że osoba wykonująca ten zawód powinna ciągle doskonalić swój warsztat.

Minimum w tej branży to ukończenie specjalistycznego szkolenia.

Szacunek.

Mediator szanuje godność uczestników mediacji. Dba także o to, aby strony odnosiły się do siebie z należytym szacunkiem.

Nie możemy zapomnieć, że mediacje opierają się na zachowaniu i decyzjach ludzi, a nie na tym jaką osobą jest nasz “przeciwnik”.

Chodzi tu także o zapewnienie bezpiecznych warunków do mediacji.

Miejsce spotkań powinno być neutralne, wygodne, zapewniające bezpieczeństwo i komfort każdej ze stron.

To samo się tyczy terminu i czasu spotkania.

Podsumowując kilka zasad obowiązujących w mediacach możemy dojść do wniosku, że instytucja mediatora została wyposażona we wszystkie możliwe narzędzia, które pozwalają na spokojne, bezstronne i poufne prowadzenie negocjacji.

Strony mediacji także zostały zabezpieczone na wiele sposobów, aby odbywały się one w komfortowych i uczciwych warunkach.

Dzięki temu wszystkiemu otrzymaliśmy mocne narzędzie, które jest doskonałym rozwiązaniem, które może rozwiązywać spory zanim wnisiemy je do sądu.

Wiąże się to z mniejszą uciążliwością, kłopotami oraz jest na pewno lepszym rozwiązaniem finansowym, dużo korzystniejszym dla stron.

To od mediatora oraz uczestników mediacji zależy jak się one potoczą, jak długo będą trwały i czy będą satysfakcjonowały każdą ze stron.

Jest to na pewno doskonałe narzędzie do rozwiązywania sporów zarówno rodzinnych jak i firmowych.

Bibliografia.

Kamilla Bargiel-Matusiewicz – Negocjacje i Mediacje, wydanie II, PWE, Warszawa 2010

Marcin Białecki – Mediacja w postępowaniu cywilnym – Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2012

Ewa Gmurzyńska, Rafał Morka – Mediacje. Teoria i praktyka – Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2009

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 – Kodeks postępowania cywilnego.

Tagi
Pokaż więcej

Podobne artykuły

Jeden komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Back to top button
Close